Goede nachtrust leidt tot meer werkplezier

24 juli 2006 - De met cafeïne doordrenkte werkcultuur van tegenwoordig leidt tot chronisch slaaptekort en dus tot oververmoeidheid, prikkelbaarheid en zelfs afkeer haat ten opzichte van het werk. Dit zegt Brent Scott in zijn proefschrift voor de Universiteit van Florida dat in oktober gepubliceerd wordt in het Journal of Management.

Aan het onderzoek namen 45 medewerkers van een middelgrote verzekeringsmaatschappij deel, die gedurende drie weken aan het eind van iedere dag opschreven hoe tevreden ze waren met hun werk, hoeveel ze geslapen hadden en hoe vaak ze bepaalde emoties hadden ervaren.

Vrouwen prikkelbaarder
Slaaptekort blijkt uiteindelijk een funest effect op de prestaties te hebben. De verminderde bereidheid collega's te helpen, is daarbij een van de eerste tekenen dat het mis gaat. Verder hebben vooral vrouwen last van vermoeidheid en vijandigheid ten gevolge van slaaptekort. Ze geven ook vaker aan zich minder goed te kunnen concentreren en voelen zich vaker ongelukkig dan mannen. Volgens de onderzoeker kan dit verschil overigens mede verklaard worden vanuit de traditionele rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Van vrouwen wordt verwacht dat ze een verzorgende rol op zich nemen en hun emoties duidelijk tonen, van mannen juist dat ze standvastig zijn en hun emoties onderdrukken. Vrouwen zullen dus eerder laten merken dat ze minder lekker in hun vel zitten.

Hoge druk
Zoals te verwachten, steeg de mate van tevredenheid na een goede nachtrust. Maar hoewel bekend is wat het effect van slaap op lichaamsfuncties, vooral de hersenwerking, is, is er maar weinig bekend over de effecten van slaap(tekort) op emoties en gedrag. Nu mensen echter steeds minder slapen, is onderzoek naar die effecten wel op zijn plek. Uit recent Amerikaans onderzoek bleek dat werkende Amerikanen gemiddeld 6,8 uur per nacht slapen en dat niet minder dan een kwart zegt maar een paar nachten per maand echt goed te slapen. Een van de redenen hiervan is de stijging van het aantal tweeverdieners, zegt de onderzoeker. Als man en vrouw beide werken, moeten ze naderhand nog eens het huishouden doen en voor de kinderen zorgen en daardoor blijft er minder tijd om te slapen over. Daar komt nog bij dat werkgevers steeds hogere eisen aan hun werknemers stellen. In sommige beroepen is het inmiddels standaard dat er meer dan 40 uur per week gewerkt wordt, zodat er nog minder tijd overblijft om te rusten.

Oplossingen
Bedrijven kunnen het probleem aanpakken door werknemers meer vrijheid te geven in het bepalen van hun werktijden, kinderopvang te regelen en werknemers trainingen aan te bieden om slapeloosheid te verhelpen. Ook de werknemers zelf kunnen maatregelen nemen. Meer sporten en minder cafeïne en alcohol drinken, bijvoorbeeld. Als het probleem niet aangepakt wordt, zal dit uiteindelijk ten koste gaan van de werklust en uiteindelijk van de motivatie en prestatie. Mensen die niet tevreden zijn met hun werk, zijn bovendien sneller geneigd op zoek te gaan naar een andere baan. Managers zouden er, volgens de onderzoeker, goed aan doen niet alleen te klagen over de verminderde prestaties van hun personeel maar ook eens te kijken in hoeverre ze zelf verantwoordelijk zijn voor het slaaptekort van hun mensen.