Organisatieadviseur moet twijfel bespreken met klant
21 november 2007 -
Het is van groot belang dat organisatieadviseurs hun onzekerheid en twijfel uiten en niet maskeren. Zowel adviseurs als hun opdrachtgevers zijn daarmee gediend. Dat stelt prof. dr. Anton Zijderveld, emeritus hoogleraar cultuursociologie van de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Volgens Zijderveld is het adviesvak economisch en maatschappelijk van grote waarde. Maar hij waarschuwt voor beroepsarrogantie en te veel zelfverzekerdheid.
Schijnzekerheid
Volgens Zijderveld heeft het organisatievak zich zowel in de private als in de publieke sector een vaste en erkende plaats verworven. Tegelijkertijd signaleert hij dat er sprake is van clichématige ideeën en modellen en het bieden van schijnzekerheid. In dat verband hekelde Zijderveld 'vreselijke powerpointpresentaties die houvast pretenderen te bieden, maar na enige reflectie als los zand aan elkaar blijken te hangen'. Schijnzekerheid is, aldus Zijderveld, bedoeld om fundamentele twijfel te maskeren: "Hoezeer uw opdrachtgever van u ook zekerheid verwacht en verlangt, u zult in uw adviespraktijk duidelijk moeten maken dat oplossingen mogelijk hypothetisch en dus twijfelachtig zijn. U moet vertrouwen hebben in de opdrachtgever en twijfels niet onderdrukken doch expliciet bespreken, op het gevaar af dat de opdracht moet worden teruggegeven."
Weg naar zekerheid Twijfel wijst volgens Zijderveld de weg naar zekerheid: "Zonder twijfel blijven we steken in starre zekerheid, terwijl we mét twijfel een blije, losse en flexibele zekerheid kunnen bereiken. Die past bij onze huidige, complexe maatschappij. Niet de verbeten en starre zekerheid die veel professionals uitstralen en najagen."
Ik kan het alleen maar eens zijn met professor Zijderveld.
Opdachtgevende bedrijven en overheden zijn niet gebaat met schijnzekerheid. Hierdoor worden niet de juiste beslissingen genomen of investeringen gedaan.
Vaak is het niet mogelijk om als adviseur de benodigde zekerheid te geven of stelt een opdrachtgever hiervoor niet het benodigde budget beschikbaar om het in detail te onderzoeken. In die gevallen leert de praktijk dat het werken met scenario's een uitkomst kan bieden.
De toegevoegde waarde van de adviseur en het rendement van het advies neemt in mijn optiek alleen maar toe als aanwezige twijfel open en eerlijk wordt besproken met de opdrachtgever. Alleen de betere adviseurs zijn in de praktijk in staat om twijfel of onzekerheid te tonen en het masker af te zetten. Helaas gebeurt dit in de praktijk nog veel te weinig. Ook opdrachtgevers dienen vooraf heel goed na te denken over de te selecteren adviesbureaus en het benodigde budget als zekerheid van cruciaal belang is. Ook de wijze van besluitvorming dient hierin meegenomen te worden. Als dit toch plaatsvindt op basis van onderbuik gevoelens kan je afvragen wat je dan met zoveel zekerheid moet?
Agentschap NL hielp Amsterdance aan contacten op de Amerikaanse markt dankzij een marktscan die door de ambassade werd gemaakt. "Een prima stukje dienstverlening van de overheid". Lees hun verhaal op www.agentschapnl.nl/goedvoorbereid.
Vanaf 2020 is Generatie Z aan zet. Bent u er klaar voor? Of staat u straks schaakmat? Motiveren kunnen we Generatie Z niet, maar inspireren des te meer.
